Een Hollands team verovert Friesland
In 1985 maakte een team uit Enkhuizen, onder leiding van schipper Jan Bakker, furore tijdens het skûtsjesilen. Deze zeilwedstrijd, die diep geworteld is in de Friese cultuur, werd voor het eerst betreden door de ‘Hollanders’, die met hun overwinning de deuren naar de Friese zeilwereld openden. Ondanks de aanvankelijke scepsis wisten ze de titel bij het open kampioenschap (IFKS) te veroveren.
Jan Bakker en zijn compagnon Jan Schoen werden na het winnen van verschillende regionale wedstrijden uitgedaagd om deel te nemen aan het skûtsjesilen. Deze uitdaging lieten ze zich geen twee keer zeggen. Ze vonden een geschikt schip, dat ze naar Enkhuizen lieten slepen. “In de winter hebben we het schip helemaal gestript en opnieuw opgebouwd,” vertelt Agnes Koot, de weduwe van Jan Bakker. Dit resulteerde in het skûtsje ‘De Hollandsche Nieuwe’.
De ontvangst in Friesland was echter verre van warm. De Friese zeilers keken argwanend naar de ‘Hollanders’ en vroegen zich af wat ze daar deden. “We merkten dat ze dachten: ‘Wat moeten jullie hier?'”, herinnert Koot zich. Age Veldboom, oprichter van het Skûtsjemuseum, beaamt dit gevoel. “De Friezen beschouwen het skûtsjesilen als een belangrijk onderdeel van hun cultuurhistorie. Maar ze ontdekten al snel dat deze Hollanders uitstekend konden zeilen.” Het team uit Enkhuizen maakte gebruik van moderne middelen, iets wat in contrast stond met de traditionele aanpak van de Friese teams.
In 1985 was het team goed voorbereid en wist het met hun compleet verbouwde skûtsje de titel te veroveren. Oud-bemanningslid Henk Oosterhoff denkt echter dat ze tegenwoordig niet meer dezelfde successen zouden behalen. “Het schip waar we op voeren was niet bijzonder snel, maar we waren dagelijks aan het zeilen. De andere teams oefenden niet, en dat gaf ons een voorsprong,” legt hij uit.
De overwinning van Bakker en zijn team heeft sindsdien een blijvende impact gehad op de relatie tussen de Friese zeilers en de ‘Hollanders’. Het heeft bijgedragen aan de toenemende acceptatie van buitenstaanders binnen deze traditionele sport. Volgende week verschijnt er een reportage over Thomas de Boer, een Enkhuizer die in de voetsporen van Jan Bakker treedt en probeert zijn eigen stempel op het skûtsjesilen te drukken.