Politie en hulpverlening onder druk door zorgtekorten
In de regio West-Friesland stijgt het aantal meldingen over mensen met verward gedrag. De politie ontving vorig jaar maar liefst 15.302 meldingen, een toename van bijna 25 procent ten opzichte van 2024. Deze cijfers wijzen op een langdurige druk op het zorgsysteem, waardoor de politie steeds vaker moet ingrijpen in situaties die niet direct met veiligheid te maken hebben.
Verward gedrag is vaak een teken dat individuen worstelen met psychische problemen, verslavingen of sociale isolatie. Dit soort situaties zijn in de afgelopen jaren steeds zichtbaarder geworden op straat. Politiewoordvoerders geven aan dat ongeveer 20 procent van de politie-inzet nu gaat naar zorgvragen in plaats van veiligheidskwesties, wat een grote impact heeft op de effectiviteit van de politie.
De oorzaken van deze stijging zijn divers. De zorgcapaciteit staat onder druk en er is een tekort aan crisisopvang. Dit leidt ertoe dat mensen met problemen vaker op straat belanden en uiteindelijk bij de politie terechtkomen. Een recent voorbeeld betreft een man in Huizen die met alcoholverslaving te maken had en herhaaldelijk brand stichtte in zijn woning. Ondanks zijn verzoek om opname, bleek er geen plek beschikbaar te zijn in de crisisopvang.
Agenten worden steeds vaker als eerste ter plaatse geroepen bij incidenten die voortkomen uit psychische of sociale problemen. Dit is soms noodzakelijk, maar wordt door de politie als een ongewenste situatie beschouwd. “Zolang de zorg niet tijdig beschikbaar is, blijven wij het vangnet”, aldus een politiewoordvoerder.
De toename van meldingen betekent niet per se dat er meer mensen zijn met verward gedrag. Herhaalde meldingen over dezelfde personen en verbeterde registratie door de politie kunnen ook bijdragen aan deze stijging. Ook in West-Friesland zijn er regionale verschillen, vaak afhankelijk van de beschikbaarheid van zorg en opvangplekken.
Bemoeizorg als oplossing
Om de situatie te verbeteren, zetten gemeenten steeds vaker bemoeizorg in. In Stede Broec gaan wijkteammedewerkers op de fiets bij mensen langs om ongevraagd hulp te bieden. Deze aanpak richt zich vooral op mensen die zelf geen hulp zoeken, vaak als gevolg van isolatie en financiële problemen. Wijkteammedewerkers ontvangen meldingen van diverse bronnen, waaronder buren en huisartsen, en proberen zo vroeg mogelijk in te grijpen.
Volgens de medewerkers komt het zelden voor dat situaties plotseling escaleren; vaak gaat het om mensen die geleidelijk de grip op hun leven verliezen. Dit kan beginnen met praktische problemen zoals achterstallige rekeningen of verloren werk. In de dorpen van West-Friesland speelt sociale controle een rol, waardoor veel problemen lang verborgen blijven.
Ondanks de inzet van politie en hulpverleners blijft het zorgsysteem onder druk staan. Het nieuwe kabinet heeft aangekondigd meer geld te willen investeren in veiligheid op straat, maar tegelijkertijd worden er opnieuw besparingen op de zorg aangekondigd. Dit leidt tot vragen over de rol van de politie en de noodzaak om zorgvragen adequaat aan te pakken.
